06-29 126 123 info@studio-som.nl
Studio SOM woonwijzer

Wegwijs bij het kopen van de juiste lampfitting

feb 14, 2024 | Biophilic Design: Verlichting in het interieur | 0 Reacties

Hier moeten we gelijk iets recht zetten: de “juiste lampfitting” voor de een, is niet de “juiste lampfitting” voor de ander. En dan is het ook nog fijn om de fitting passend te maken bij de omgeving, die moet worden verlicht. Dit artikel gaat je helpen keuzes te maken ten aanzien van de hoeveelheid licht, de kleur van het licht en hoe natuurlijk het licht eruit ziet. Met meer informatie over Lumen, Lux, Kelvin en de CRI waarde lukt dit je vast of begrijp je in ieder geval waarom bepaalde lampen slecht werken boven een bureau en goed staan in de armatuur op het nachtkastje.

 

Lumen

Lumen vertelt iets over de felheid van een lamp; dus hoeveel licht een lichtbron naar alle kanten uitstraalt. Hoe hoger de lumen-waarde, hoe meer licht er vrij komt.

Zo geeft een ouderwetse gloeilamp een lichtstroom van 15 lumen, Halogeen zit daar al boven met 20 lumen en een led-tl buis heeft een lichtstroom van 110 lumen.

Vroeger werd de felheid van een lamp en daarmee het energieverbruik van de lamp weer gegeven in Watt. Wattage hebben we moeten los laten, omdat er zuinigere lampen konden worden geproduceerd met de komst van LED lampen. Zij gebruiken minder energie en kunnen tegelijkertijd ook nog eens meer licht geven dan een ouderwetse gloeilamp. Samenvattend: wil je veel licht van een lichtbron in een ruimte, koop een fitting met een hoge lumen-waarde en kijk niet meer naar het aantal Watt.

Lux

Lux zegt ons hoe intens een oppervlakte wordt verlicht; Lichtbundel van een bron op een oppervlakte. Een lamp dichterbij een muur maakt deze beter verlicht, dan veraf. Bij Lux gaat het om het aantal lumen en de grootte van het verlichte oppervlak, uitgedrukt in vierkante meters 1 lux = 1 lumen/m². De meeste mensen vinden 80 tot 150 lux in een woonruimte aangenaam. In de badkamer of keuken kun je hoger voor zitten, in de slaapkamer mag het lager zijn.

 

Kelvin

Verder geeft kelvin de warmte of kleur van het licht weer. Hoe lager de kelvinwaarde, des te warmer (roder) is het licht, hoe hoger het kelvingetal des te kouder (blauwer) het licht is.

  • Daglicht heeft een kleurtemperatuur van ongeveer 5000 Kelvin.
  • Geel kaarslicht van ongeveer 1500 kelvin.
  • Een TL-buis zit ergens tussen 4500 en 6500 kelvin.

In kantoren en magazijnen worden vaak lampen met een kleurtemperatuur van 4000 K gebruikt. Dit zogenaamde koelwit heeft een stimulerende werking. In winkels gaat men vaak lager zitten op 3000 kelvin, iets minder koel.

Voor de meeste huiskamer is 2700 Kelvin uitstekend, het is een warmere kleur voor een ruimte die met name in de avonden wordt verlicht, het geeft een warm, gezellig uitstraling.

CRI

Misschien hoort deze niet in het rijtje omdat het meer gaat over de lichtbron zelf dan over de fitting. Toch nemen we hem wel even mee in deze uitleg, omdat het in Biophilic Design draait om zo natuurlijk mogelijk licht in een ruimte.

De Colouring Rending Index (CRI) wordt aangeduid met een getal ergens tussen de 0-100 Ra (Rationale). Dit is een index die aangeeft hoe goed een lichtbron in staat is natuurgetrouw de kleuren van verlichte objecten weer te geven.

Let bij deze waarde goed op, als je LED verlichting gaat aanschaffen. Deze kleurweergave index geeft dus aan in hoeverre het licht overeen komt met hoe objecten er in de werkelijkheid uit komen te zien.

Een hoge waarde (100 Ra) staat voor een meest natuurlijke kleurweergave. Zoek in een armatuur-specificaties naar een waarde van het liefst 95 en anders ten minste 90. De aanschaf van een armatuur met een CRI waarde van 70 of 80 voegt qua “licht-geluk” weinig toe aan de ruimte. De verwachting is dat de CRI standaard heel langzaam vervangen zal worden door de nieuwere TM-30 standaard. Daarin wordt gemeten met onder andere de Rf schalen en ook daarvoor geldt; hoe dichter bij 100 hoe natuurlijker het voelt.

 

Al met al is bovenstaande een behoorlijk technisch verhaal. Kom gerust nog eens terug om het te herlezen. Wil je hulp bij het bepalen van de juist lampfitting voor de ruimtes in jouw huis? Dan kan. Neem contact op. Dan maken we samen een overzicht van de verlichting.

3 + 4 =